Op woensdag 18 mei 2022 organiseren Hogeschool Van Hall Larenstein, de Nederlandse Notenvereniging, CropEye, LTO-Noord, Agroforestry Netwerk Gelderland en de projecten Farm Life en Natuurinclusief met bomen het minisymposium Agroforestry en Notenteelt.

Wat                      : Minisymposium Agroforestry en Notenteelt

Waar                    : Hogeschool Van Hall Larenstein, Larensteinselaan 26 A, Velp

Wanneer            : Woensdag 18 mei 2022

                              : 10.30 – 12.00 uur Bezoek aan bedrijf met agroforestry en of notenteelt

                              : 13.30 – 17.00 uur Lezingen en workshops

Doelgroep          : Agrarische ondernemers en periferie

Kosten                 : Geen

 Graag nodigen we u uit voor deelname aan dit  minisymposium op 18 mei 2022.

In de bijlage staat meer informatie over:

* de achtergrond van het mini symposium

* de bedrijven waar u die dag welkom bent

* het programma van het mini symposium

* de inhoud van de workshops

* als u een poster wilt presenteren of stand wilt hebben om uw dienst of product voor te stellen (gratis)

 Aanmelden kan via:

 AANMELDFORMULIER

 

Graag tot 18 mei

image.png

Meer achtergrondinformatie:

Achtergrond
De landbouw bevindt zich in een transitie naar kringlooplandbouw. De nieuwe landbouw moet biodivers, natuurinclusief, landschappelijk aantrekkelijk en klimaatbestendig worden met robuuste, goede verdienmodellen voor de ondernemers. Bomen spelen een belangrijke rol in die overgang. Daarom worden steeds meer bomen aangeplant in agrarische bedrijfssystemen. De teelt van noten (met name hazel- en walnoten) past uitstekend in de kringlooplandbouw. De nieuwe ontwikkelingen, agroforestry en notenteelt, zorgen op termijn voor een mooi landschap met notenbomen, veel biodiversiteit, een gezond en vitaal platteland en een verdienmodel voor ondernemers. De transitie moet wel gekoppeld zijn aan robuuste verdienmodellen. Ecosysteemdiensten kunnen interessant zijn, maar de focus ligt op de productie van kwalitatief goed voedsel (en afgeleide producten) waar de ondernemer een verdienmodel op kan ontwikkelen.

Voor wie?
Denkt u na over agroforestry of notenteelt? Ben u er recent mee gestart? Werkt u in de periferie van de agrarische sector of heeft u een beleidsfunctie op het gebied van ruimtelijke ordening en platteland? Dan is dit minisymposium de gelegenheid om kennis te maken met deze nieuwe ontwikkelingen. En met ondernemers die al actief zijn op het gebied van agroforestry en/of notenteelt.

Ochtendprogramma vanaf 10:30 uur
Het minisymposium van 18 mei bestaat uit twee afzonderlijke programma’s. In de ochtend kunt u vanaf 10.30 uur diverse agrarische bedrijven met agroforestry of notenteelt in de omgeving van Velp bezoeken. Een unieke mogelijkheid om in gesprek te gaan met ondernemers die de stap gezet hebben en hun bedrijf te bezoeken.

Middagprogramma vanaf 12:30 uur                                                                                                                                                                                           In de middag kunt u vanaf 13.30 luisteren naar korte wervende lezingen over agroforestry en notenteelt in Nederland waarna u in twee rondes zich verder kunt verdiepen in verschillende aspecten van deze nieuwe vorm van landbouw.

12:30 uur

Inloop met koffie en thee

13.30 uur

Welkom door Daan van de Linde (docent HVHL)

13.35 uur

Gerard Robijn (directeur Onderzoek HVHL)  over praktijkgericht onderzoek binnen HVHL

13.40 uur

Ton Baltissen (voorzitter Nederlandse Notenvereniging) over de NVV en onderzoek aan notenbomen

13.45 uur

Jasper van den Munckhof (Nieuwe Bodem) over transitie en de bijbehorende uitdagingen

14.00 uur

Jose van Gerwen (Provincie Gelderland) over ambities van Gelderland en Nederland

14.15 uur

Dyon Temming (Het Buitenburo) over het Agroforestry Netwerk Gelderland

14.30 uur

John Heesakkers (Janmiekehoeves) over zijn ervaring als ondernemer

14:45 uur

Afsluiting voordat workshoprondes beginnen door Daan van der Linde

15:00 uur

Workshopronde 1

16:00 uur

Workshopronde 2

16:45 uur

Afsluiting inclusief borrel

17:30 uur

Einde symposium

 

Aanmelding

Zowel voor de ochtend als voor de middag is aanmelding gewenst. U wordt vriendelijk verzocht een keuze te maken voor de workshops.

AANMELDFORMULIER

Kennis delen
Wilt u op het minisymposium een poster presenteren of in een stand uw diensten en producten aanbieden? De mogelijkheden zijn er.  Laat het ons weten. Heeft u vragen over het minisymposium? Stuur dan een mail naar

Met vriendelijke groet namens het organisatiecomité,

Ton Baltissen & Herman Janssen (Nederlandse Notenvereniging),
Dick van Dorp & Eurídice Leyequién (Hogeschool Van Hall Larenstein)

                   

The  project  Farming  the Future – Building  Rural  Networks  for Climate-Adaptive Agriculture - FARM LIFE - is co-funded  by the LIFE Programme of the European Union under  contract  number   LIFE17 CCA/NL/000093.

                       

Natuurinclusief met bomen wordt mogelijk gemaakt door ELFPO; “Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland”.    

Bijlagen

OCHTENDPROGRAMMA: de volgende bedrijven werken mee (zie ook tabel hierboven):

 

Naam

Adres

Excursie

1

Hazelnootbedrijf ’t Joostenhuus

Brokkenstraat 6a, Breedenbroek

Biologische teelt van hazelnoten op ruim 5 ha

2

Kalverbedrijf Het Startpunt (Sloof)

Maanderdijk t.h.v. nr. 10, Bennekom

Agroforestry met 350 walnotenbomen op grasland

3

Zandse Notengaard

Nieuwendiep 5, Huissen

Tuin van noten- en fruitbomen, veel rassen

4

Landgoed Grootstal

St. Jacobsweg 13a, Malden

Landgoed met veel walnootbomen en innovatie tuin

5

Mts Breukink

Cortenoeverseweg 125, Brummen

Melkveebedrijf met agroforestry en notenbomen.

Korte beschrijvingen van de bedrijven

Hazelnootbedrijf ’t Joostenhuus is waarschijnlijk omstreeks 1700 gebouwd. Een oude haardplaat uit de schoorsteenmantel is gedateerd uit 1704. De familie Tuenter woonde al in 1750 op deze boerderij. De woning is nu een gemeentelijk monument. In 1990 zijn we begonnen met de teelt van hazelnoten als hobby en neventak. Er was voldoende kennis verzameld en ervaring opgedaan over de teelt in Nederland door het proefstation voor de fruitteelt. Er is van 1990 tot 1996 ruim 3,5 ha aangeplant met een uitbreiding in 2011 naar ruim 5,5 ha. We hebben gekozen voor een biologische teelt volgens het SKAL keurmerk. De afzet vindt hoofdzakelijk plaats als tafelnoten in de dop. Daarnaast ook als gepelde noten voor o.a. olieproductie, bakkerijen en kleine verpakkingen voor huisverkoop. Rondleiding in de hazelnootboomgaard waar alle machines staan uitgestald m.b.t. de teelt van hazelnoten, het jaarrond. Proeverijtje van hazelnootproducten. Parkeren wordt aangegeven. www.hazelnoten.com

Kalverbedrijf Het Startpunt. Op een perceel langs de A12 is deze ondernemer gestart met agroforestry. Het perceel werd vooraf ingericht voor de teelt van walnootbomen in combinatie met grasland. Het betreft nog een jonge aanplant, maar deze laat zien dat moderne bedrijfsvoering en agroforestry samen kunnen gaan. Momenteel is voederwinning van gras nog de hoofdverdienste maar op termijn zal de walnotenteelt dit overnemen. Parkeren op het perceel.

Zandse Notengaard is een prachtig aangelegde botanische tuin met een bijzondere assortiment aan notenbomen en veel nieuwe verrassende vruchtgewassen. De tuin is gelegen in buurtschap Het Zand in Huissen. Herman Janssen laat een verscheidenheid aan noten(bomen) zien, voelen en ruiken. Door zijn rijke ervaring binnen de voedingsmiddelenindustrie ademt hij vakkennis en ondernemerschap. Naast zijn actieve lidmaatschap binnen de Nederlandse Notenvereniging is hij vennoot van de Nootsaeck Adviesgroep, die notenbomen kweekt, verkoopt en adviseert op het gebied van notenteelt. Het is zijn passie om de notenteelt in Nederland onder de aandacht te brengen en te stimuleren. www.dezandsenotengaard.nl

Landgoed Grootstal bij Nijmegen is al honderd jaar een familielandgoed, waar 'rentmeesterschap' staat voor zorg voor cultuurhistorie, landschap, natuur en aandacht voor de menselijke maat. Op de grens tussen Stad en Land treft u er duurzaam ondernemerschap, gastvrijheid en een proeftuin voor innovatie. Landgoed Grootstal staat voor: een aantrekkelijk landschap, voedselproductie dichtbij, kleinschalig ondernemerschap en een bijdrage aan de maatschappelijke duurzaamheidsopgaven. Het landgoed huisvest 3 agrarische ondernemingen: voedselbos, zelfoogst moestuin, regeneratieve boerderij. Onderscheidend zijn de stappen die wij momenteel zetten op het gebied van duurzame voedselproductie en landgebruik vanuit de praktijk van meervoudige waarde. In het licht van de grote opgaven van nu zijn wij een showcase voor transitie. https://www.landgoedgrootstal.nl/ En als u het niet kunt vinden: bel Kien 06 55820089

Mts Breukink is een modern natuurinclusief melkveebedrijf met 190 melkkoeien en 96 ha grond waarvan 81 ha grasland en 15 ha bouwland gelegen in Gelderland. De bedrijfsstrategie is dat de natuur de bedrijfsprocessen stimuleert en ondersteunt. Het uitgangspunt is het optimaliseren van een duurzaam natuurinclusief verdienmodel. Ze zijn een gangbaar bedrijf met de volgende kenmerken: vanaf 2020 geen gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en geen kunstmestgiften, een stal die voldoet aan maatlateisen met scheiden van mest en urine achter de koe, geen teelt van snijmaïs, aankoop reststromen voer voornamelijk vanuit humane voedselproductieketen, percelen met kruidenrijk grasland, ploegen met ecoploeg voor duurzaam bodembeheer, en hebben agroforestry percelen met voeder- en notenbomen, bufferstroken, hagen, kikkerpoelen, bloemstroken en nog veel meer. Verder is er een proefveld met ca 35 hazelnotenrassen en staan er vele soorten walnotenbomen. Op de huiskavel staan voederbomen. Bufferstroken met hazelnoten geven u een beeld van deze toepassing op uw percelen en erf.

MIDDAGPROGRAMMA: de volgende workshops worden aangeboden:

 

Workshopleider

Titel workshop

1

Dyon Temming

Praktische planvorming Agroforestry

2

Herman Janssen en Ton Baltissen

Notenteelt, afzet en kwaliteit

3

Jan Valckx

Voederbomen in Agroforestry systemen

4

Bob Wertheim

Rassenkeuze van walnoten

5

Timo Cents

Ontwerpen aan voedsellandschappen

6

John Heesakkers

Inzichten van een Agroforestry-ondernemer

7

Jacob Haalstra en Sebastiaan Masselink

Verdienmodellen op bedrijfsniveau

 

1. Praktische planvorming agroforestry: hoe kom je tot een plan? door Dyon Temming

Het startpunt van een ontwikkeling is het huidig bedrijfsmodel. Binnen de agroforestry worden verschillende categorieën onderscheiden zoals sylvoarable systemen (bomen in akkers), sylvopastorale systemen (bosbeweiding) en lijnvormige agroforestry elementen (windsingels en bufferstroken). In deze workshop laat Dyon zien welke afwegingen een boer kan maken m.b.t. het bedrijfsmatig functioneren, het landschappelijk effect en de planologische randvoorwaarden op je bedrijf. En het moet je liggen.

2. Notenteelt, afzet en kwaliteit door Herman Janssen en Ton Baltissen

Notenteelt is een teelt in opkomst in Nederland. Hoe ziet die teelt eruit en hoe integreer je die binnen je huidige bedrijfsactiviteiten? Welke concepten zijn er mogelijk? Hoe ziet de markt eruit en welke eisen aan kwaliteit stelt die markt? Wat is kwaliteit bij noten en hoe realiseer je die? In deze workshop wordt aandacht gegeven aan deze vragen.

3. Voederbomen in Agroforestry systemen door Jan Valckx

In deze workshop wordt de nadruk gelegd op de rol die bomen en struiken kunnen spelen als aanvulling op het rantsoen van runderen maar ook in relatie tot diergezondheid en dierwelzijn. Bij het integreren van voederbomen op je percelen en in je bedrijfsvoering komt heel wat kijken. Welke boom- en struiksoorten zijn geschikt voor mijn dieren? In welke verhouding moet ik die soorten voorzien om tot een evenwichtige voeding te komen? Hoe moet ik de bomen op mijn perceel inplanten? Hoe kan ik het boomvoer aanbieden? Het zijn enkele van de vele vragen waar starters met voederbomen mee zitten. In de workshop krijgt u de eerste antwoorden.

4. Rassenkeuze van walnoten door Bob Wertheim

Een goede rassenkeuze voor walnoten is een belangrijke keuze die een ondernemer bij de start moet maken en die mede bepalend is voor het succes van de plantage op termijn. In de workshop komen de aspecten aan de orde die de rassenkeuze bepalen. Ook worden enkele rassen voorgesteld waarvan verwacht kan worden dat die het goed gaan doen in Nederland. De workshop wordt gegeven door Bob Wertheim, voormalig onderzoeker fruitteelt en notenteelt, auteur van “De teelt van hazelnoten” en van “De teelt van walnoten” (in wording).

5. Ontwerpen aan voedsellandschappen door Timo Cents

Stel je voor: je wilt jouw bedrijf geheel of gedeeltelijk omvormen naar een bedrijf met notenbomen. Het biedt op termijn de samenleving veel voordeel: productie van lokaal geteeld voedsel, kansen voor biodiversiteit en andere ecosysteemdiensten. Maar misschien wil je naast notenbomen nog verder verbreden, zoals een speelplek, een tiny house, een belevingstuin etc. Dan kun je niet zonder een samenhangende ruimtelijke visie opgesteld door een landschapsarchitect. Timo laat aan de hand van voorbeelden zien hoe krachtig zo’n visie kan zijn.

6. Inzichten van een agroforestry-ondernemer door John Heesakkers

John deelt zijn inzichten als ondernemer bij de implementatie van een zeer interessant en inspirerend agroforestry bedrijfsmodel. Hij heeft een 18 ha groot intercroppingsysteem met vruchtdragende bomen en struiken (o.a. noten en fruit) en andere veelbelovende eenjarige gewassen (snijmais, spelt, lupine, gras/klaver en pompoen). Daarnaast houdt hij op de bosboerderij zoogkoeien voor vlees en een mobiele kippenkar met legkippen die gedurende het jaar door het agroforestry-gedeelte beweegt. Dit is een mooi voorbeeld van een rationeel ontwerp met een zeer groot potentieel.

7. Verdienmodellen op bedrijfsniveau door Jacob Haalstra (Advisie-Agro) en Sebastiaan Masselink (Van Hall Larenstein)

Hoe identificeren we het verdienvermogen met Agroforestry? Welke stappen moet je nemen om te komen tot een verdienmodel? Tijdens deze workshop werken we van een brede naar een individuele aanpak. Daarbij komen vragen aan de orde zoals: welke stappen kan ik zetten om te komen tot een werkend verdienmodel? Welke verdienmodellen zijn er? En wat kan het mij opleveren? Verschillende uitgewerkte voorbeelden worden met u besproken.